Bovenstaande stelling was een huiswerkopgave van Killer Chess Training. Het lijkt allemaal zo eenvoudig. Maar is het dat ook? Wat zou jij hier spelen? Tip: lees vooral even de hele blog!

Als je bent zoals ik en de beide spelers (met ratings van respectievelijk 2634 en 2565) dan speel je 1. f5 en denk je over en uit! Hier kwam weer eens mijn eigen slordigheid naar voren. Overigens treft de spelers nauwelijks enige blaam, want het was een blitzpartij. Maar ik had op mijn hoede moeten zijn. Niet alleen had ik geen druk van een partij, maar ook nog eens zeeën van tijd. Het credo van Jacob Aagaard is niet voor niets:

“Neem zoveel tijd als nodig is. Langzamer werken is goed!”

Dat zoiets in één zet beslist zou zijn op een opgavenblad met rekenoefeningen, had me moeten vervullen van enige (of heel veel?) argwaan. Want er is natuurlijk toch iets meer aan de hand. 

Zie jij waarom zwart niet zo snel had moeten opgeven? (Klik op deze tekst voor het antwoord)

Het antwoord is natuurlijk simpel. Je moet altijd naar mogelijke tegenzetten van je tegenstander kijken. Vraag jezelf altijd af: 

• Kan hij schaakgeven?
• Heeft hij een of meer (dwingende) slagzetten?
• Of een sterke dreiging?

In deze situatie hoef je feitelijk alleen maar naar een schaakje te kijken. Andere zetten doen niks aan de matdreiging op h8. Dus:

1. … Tb4+ 

Terugslaan is gedwongen, dus:

2. Txb4 en dan 2. … h2. 

Langzamerhand wordt duidelijk dat zwart nog een redding heeft. Bijvoorbeeld:

3. Ka2 h1D 4. Tb8 Dg2+ 5. Ka3 Df3+

En zwart heeft zich gered met eeuwig schaak. Wit kan eenvoudig winnen met:

1. Th8+ Kg6 2. Lxg5 Ta3 3. Kb2 Tb3+ 4. Kc2 Kf5 5. a6 Ta3 5. a7 Txa7 7. Txh3

Het gekke is dat ik al een tijdje oefen met het idee van “een snelle blik werpen”. Het is een advies van Andrew Soltis in zijn boek: “How to choose a chess move”. Daarin zegt hij:

“Het proces van zetten kiezen begint met een snele blik op het bord. Het is een speciale manier van kijken. Het duurt weken, zo niet maanden, alvorens een nieuwkomer bij schaken, heeft geleerd om op de juiste manier te kijken. Men noemt het “quick sight” (=snelle blik). Het draait er om dat je de potentieel meest krachtige zetten snel in het virizer krijgt.”

Hierbij doelt hij natuurlijk op, ik val in herhaling: schaakgeven, slaan en dreigingen. Soltis geeft onderstaande stelling als voorbeeld. 

Als we eerst naar mogelijke schaakzetten kijken, dan zijn er maar twee schaakzetten voor wit: Dg7+ of Dg8+. De tweede zet kunnen we direct vergeten, maar de eerste is veelbelovend. 

42. Dg7+ 

Zwart heeft dan niks anders dan:

42. … Lxg7 43. fxg7+ Kg8 44. Ph6#

Zoiets zie je natuurlijk direct. Zelf zag ik ook 1. … Tb4+ in het eerste voorbeeld, maar nam niet de moeite om even verder te kijken. Want dat hoort natuurlijk ook bij de snelle blik: ietsje verder kijken dan je neus lang is.