Jacob Aagaard is bepaald geen onbekende in het schrijverschap. Hij schreef al zo’n slordige 25 tot 30 schaakboeken. Daarin passeerden talloze onderwerpen de revue. Maar daarbij bleef dit boeiende onderwerp een tikkeltje achter voor zover ik het kan zien. Er is wel een boek met als titel “Attack & Defence” (niet meer leverbaar) en als we verder in de geschiedenis duiken komen we ouder  materiaal tegen: “Attacking Manual 1 en 2”, maar ook die boeken zijn niet meer leverbaar. Het werd dus hoog tijd voor iets nieuws.

Iets nieuws? Het wordt een compleet nieuwe serie. Over dit boek schrijft Aagaard dat hij het aantal varianten beperkt heeft gehouden en dat het makkelijk leesbaar moet zijn zonder schaakbord of computer. Dus met veel diagrammen. Wat mij betreft is hij daarin prima geslaagd. Het probleem met veel schrijfsels van sterke schakers is regelmatig dat ze je doodgooien met een zee aan varianten, maar daarbij veel te weinig verbale uitleg geven. Voor hen zijn de dingen vaak vanzelfsprekend, maar niet voor de gemiddelde clubschaker. De auteur is niet in deze valkuil gestapt. Zelf kan ik het zonder bord allemaal goed volgen.

Een ander positief punt is dat hij ook duidelijk onderscheid maakt naar allerlei verschillende aspecten van het spel. Bijvoorbeeld: is tactiek hetzelfde als aanvallen?

Nou nee. Tactiek en calculeren kun je in alle delen van een partij vinden. Lang niet elke aanval begint met tactiek. Het draait er in de eerste plaats om dat je een zeker overwicht weet te bereiken op een bepaald deel van het bord. Dat kan ook prima door positioneel spel. Een aanval eindigt uiteraard wel vaak met de een of andere tactiek.

Hij beschouwt een aanval als een race. De aanvaller moet vaak alles riskeren om als eerste bij de vijandelijke koning te komen en daarvoor vaak ook materiaal opgeven. Maar als de verdedigers eerst arriveren, krijgen we vaak spijt van de gedane investeringen. Als we de race als gegeven beschouwen moeten we ons niet te veel zorgen maken over wat we onderweg omver kegelen. Kortom: er is haast bij. Dit soort uitleg geeft netjes aan waar het om draait. U ziet het ook aan de inhoudsopgave.

Hoofdstukken

1. Momentum
2. Include all the Pieces in the Attack
3. Colour
4. Material
5. Attack the Weakest Square
6. Attacking the Strongest Square
7. Evolution/Revolution
8. The Killzone
9. Concrete is Underrated

Hieronder vindt u enkele voorbeelden uit het boek, zoals uit het hoofdstuk: momentum. Onderstaande positie ontstond na een analyse van een partij tussen Navara en Pechac. Het commentaar van Aagaard:

“Beide koningen zijn kwetsbaar en beiden kunnen dekking zoeken achter de h-pion. Het lijkt onmogelijk voor wit om dreigingen te creëren, zeker gezien de malle loper op h2. Die lijkt meer op een verdediger dan iets anders. Zwart zal met zekerheid …Kh8 en …Tg8 spelen. En dan is het wit die moet oppassen. Maar wit heeft een krachtige zet tot zijn beschikking die op het eerste gezicht zinloos lijkt”.

Ziet u het?

Klik hier voor het antwoord…

24. Lg3!! Deze zet dwingt zwart om te reageren. Wit dreigt op h4 te slaan, hetgeen het startsignaal is voor een geweldige aanval. Hiermee zijn de mogelijkheden voor zwart gereduceerd tot slechts één zet. Hij moet de uitdaging aannemen. Dit is precies waar momentum om draait. Wit wint een tempo door de loper te offeren en twee van de drie stukken van de h-lijn te verwijderen. De zwarte koning is daar niet langer veilig. 24… hxg3. Er zijn geen andere zinvolle zetten. 25. Dg4+ Kh8 26. Th1. De witte aanval is snel op gang gekomen. Er dreigt mat in drie. Zwart moet zijn dame geven. 26…Dg6 27. Txh7+ Qxh7. Als zwart met de koning slaat dan heeft wit een vorkje op h6. 28. Th1. Wit heeft nu twee dreigingen gecreëerd. De eerste is op h7 slaan en via schaakjes de dame via h5 en g5 op h6 te posteren. De tweede is e4-e5 spelen en daarmee de loper afsnijden van de verdediging van g7. 28… Lf6. Zwart kan proberen mat te voorkomen met 28… Tae8, maar dan snijdt wit de loper af met 29. Txh7+ Kxh7 30. e5! Tg8 is wat zwart graag zou spelen, maar zwart verliest hiermee een vluchtveld en gaat toch nog mat via 31. Dh5#. 29. Txh7+ Kxh7 30. Dh3+ Kg8 31. Dh6! Gevolgd door mat.

De killzone

Een ander ooit door Aagaard geïntroduceerd begrip is dat van de “killzone”. Het zegt feitelijk precies waar het om draait. In plaats van de vijandelijke koning blindelings schaak te geven, draait het concept van de killzone erom dat u de vijandelijke koning insluit binnen een afgebakend gebied. Kortom: de koning zit gevangen. Aagaard:

“Voorkomen dat de koning de killzone kan verlaten is een belangrijk wapen in uw arsenaal met aanvalsideeën!”

Zie het volgende diagram. Daarover zegt Jacob:

“In de volgende snelschaakpartij is mijn voormalige student vergeten wat ik hem heb geleerd.”

Kijkt u zelf even hoe zwart hier kon winnen?

Klik hier voor het antwoord…

Zwart zou totaal gewonnen staan na: 21…Txf3! 22. gef3 Lxh3! De witte koning is machteloos en zit knel in de killzone. Zwart speelt vervolgens …Dh4 gevolgd door …Pf4 en …Tf8. In plaats daarvan speelde zwart 22…Dh4? en liet de koning ontsnappen met 23. Kf1! Daarna stond wit gewonnen, maar verloor later de controle en de partij.

Conclusie

Samenvattend kunnen we stellen dat dit een fraai en instructief boek is vol met prachtige voorbeelden en zoals het een uitstekende trainer betaamd: goed gestructureerd. Er is ook nog een boek met oefenmateriaal geschreven door Sam Shankland in samenwerking met zijn persoonlijke trainer Jacob Aagaard. Dit materiaal is ook verkrijgbaar als Ebook of Chessable Course.  Ik ben inmiddels begonnen aan de Chessable Course en kom er binnenkort op terug.

Bestellen: New In Chess

• Titel: A Killer Guide to Attacking Chess
• Auteur: GM Jacob Aagaard
• Uittreksel: Sample pages
• Pagina’s: 272
• Uitgever: Quality Chess
• Jaar: 2026
• Type: Paperback € 29,99 Hardcover: € 34,99
• Ebook € 23,19
• Ook verkrijgbaar als Chessable Course