Waarom pat een geweldige verrijking van het schaakspel is

Er zijn mensen die zeggen dat je de patregel moet afschaffen. Want het is toch niet eerlijk dat een partij in remise eindigt terwijl je een fiks materieel voordeel hebt en de vijandelijke koning in een hoek hebt gedreven?


Helemaal eerlijk is de regel natuurlijk niet. Maar wel ontzettend vermakelijk. Tenminste als je in staat bent om ‘misbruik’ van deze regel te maken. Het is een geweldige verrijking van het schaakspel. Zonder pat zou het spelletje een beetje minder leuk (en spannend) zijn.

Beyond Material

Als je begint met schaken vind je materiaal ontzettend belangrijk. Bij kinderen zie je met enige regelmaat dat ze de stukken van een tegenstander een voor een van het bord slaan. Mat zetten komt later wel. Eerst gretig stukken hakken. Minder ervaren spelers zien in materiaal sprokkelen vaak een doel op zich. Soms vergeten ze dat het spelletje draait om mat zetten. Het kan je duur te staan komen…?!

Overigens speelde ik een tijdje geleden tegen zwakke volwassen tegenstander en op een gegeven moment stond ik een toren en twee lichte stukken voor. Gek genoeg speelt het ongemakkelijk. Het levert extra spanning of irritatie op (vul zelf maar in). Een ander risico is dat je nonchalant gaat spelen.

Op zo’n moment moet je dus op je tellen (en niet zozeer je materiaal) passen en je materiaal actief inzetten. Het bleek toch nog een beetje moeite te kosten om hem mat te zetten en hem uit zijn lijden te verlossen. De koning ging er ergens op d4 of d5 aan.

Het boek Beyond Material gaat over materiƫle ongelijkheid versus activiteit en ruimte. Ik ben er pas in begonnen en kan dus nog geen oordeel over het boek geven, maar het begin is veelbelovend.

Een grappig voorbeeld

Zie het diagram hieronder. Wit heeft een probleem. Hij staat niet alleen een pion achter, maar zijn tegenstander heeft ook een betere positie. Zijn koning is veiliger en hij heeft het loperpaar. Dat telt in zo’n open stelling.

Kennelijk zag de witspeler het ook donker in. Maar hij smeedde en sluw plan. Het is toch wel heel vermakelijk dat zijn tegenstander, bepaald geen prutser, er met open ogen intuinde.


Het boek ‘Beyond Material’ is verkijgbaar bij schaakhuis De beste zet… en uiteraard bij de uitgever NewInChess. Daar kan je het ook als eBoek aanschaffen.

Geef een reactie