Zwart is aan zet. Het ziet er niet best uit vanwege de penning van de loper door de toren. Is er nog iets aan te doen?

Ik vond deze opgave in het “vriendelijke huiswerk” van Killer Chess Training. Deze opgave stond op het blad waarin het draait om rekenen. Je vindt er puzzels waarin je van tevoren niet weet of de beste variant tot winst leidt. Andere uitkomsten zijn ook mogelijk. Dat is wel zo goed want tijdens een gewone partij is nooit iemand die zegt:

“Even opletten, want je hebt een winnende voortzetting!”

Dus ga je wat anders naar zo’n stelling kijken. Eigenlijk is dat ook zoals het hoort. Eerst de stelling beoordelen en kijken wat de voor- en nadelen voor beide partijen zijn. Op basis daarvan selecteer je vervolgens enkele kandidaatzetten. Een mooi aantal is: 

• 3 kandidaten

Daarmee voorkom je wat mezelf wel eens gebeurt: dat je jezelf gaat vastbijten in één oplossingsrichting. 

Zullen we even kijken? 

Als je de stelling bekijkt voel je meteen aan dat tactiek hier de hoofdrol speelt. Wat direct opvalt is de penning van de loper op e6. Beide koningen zijn bepaald niet veilig. Moeten we het over materiële verhoudingen hebben? Nou vooruit: wit staat een pion voor die zou kunnen uitgroeien tot een gevaarlijke vrijpion. Maar zover is het nog lang niet. De witte stukken lijken actiever. Of is het schijn die bedriegt? 

Het is een goed idee om eerst naar dwingende zetten te kijken in situaties waarin je tactische wendingen vermoedt. In deze volgorde:

• Schaakzetten
• Slaan
• Dreigen

Zwart heeft een schaakzet met 41… hxg3+. Eigenlijk is dit de enige zet in deze stelling waarvan ik dacht dat die hout snijdt. Want op andere zetten, zoals 41… Dh8 heeft wit 42. Dxe6+ en het doek valt voor zwart.

Kortom: zo te zien heeft zwart weinig keus. 41… hxg3+ is de zet die hopelijk redding brengt uit een benarde situatie. Maar hoe verder? Eerlijk gezegd het duurde eventjes tot ik het juiste vervolg zag. Hieronder vind je een analyse.

 

Wat ik zo knap vind, is dat zwart 42… Kh5 zag. Het was tenslotte een blitz partij. Ik kan het meestal niet laten (zoals bij Lichess puzzels) om even te kijken wat er aan vooraf ging. Ik heb 41. Ld5? een vraagteken gegeven. Zo’n zet doe je gemakkelijk in een snelschaakpartij. Het lijkt ook meteen helemaal uit. Toch is het vaak beter om dwingende voortzettingen te kiezen. Winnend was:

41. Lxf5+ Kxf5 42. Df4+ Kg6 43. De4+ Lf5 44. Txf6+ Kxf6 45. Dc6+ 

Je moet het allemaal maar eventjes zien in een snelschaakpartij. Het leverde in ieder geval wel een mooie opgave op.